Dobór antykoncepcji
Nie istnieje jedna metoda antykoncepcji odpowiednia dla każdej osoby. Decyzję warto podjąć po dokładnym wywiadzie i omówieniu skuteczności, sposobu stosowania, możliwych korzyści, ograniczeń oraz indywidualnych czynników ryzyka.
Jak przebiega konsultacja?
Podczas wizyty lekarka pyta o zdrowie, potrzeby i dotychczasowe doświadczenia. Pomiar ciśnienia, badanie ginekologiczne, USG lub inne badania wykonuje się zależnie od sytuacji, zgłaszanych objawów i rozważanej metody.
Jakie metody możemy omówić?
Podczas konsultacji omawiane są dostępne metody, ich skuteczność, sposób działania i stosowania, możliwe korzyści oraz działania niepożądane. Wybór zależy od stanu zdrowia, preferencji i obecności ewentualnych przeciwwskazań.
- tabletki antykoncepcyjne, w tym preparaty złożone i zawierające wyłącznie progestagen
- plaster antykoncepcyjny i system dopochwowy
- implant i iniekcje antykoncepcyjne
- wkładki wewnątrzmaciczne hormonalne i miedziane
- metody barierowe, w tym prezerwatywy
- antykoncepcja awaryjna
Antykoncepcja długoterminowa
Wkładki wewnątrzmaciczne i implant należą do metod długoterminowych, które nie wymagają codziennego pamiętania o antykoncepcji. Mogą być stosowane przez czas właściwy dla danej metody. Po ich usunięciu płodność u większości osób powraca bez długiego opóźnienia.
Możliwe dodatkowe korzyści metod hormonalnych
W odpowiednio dobranych przypadkach metody hormonalne mogą poza zapobieganiem ciąży wpływać na krwawienia lub wybrane dolegliwości. Spodziewane korzyści i ryzyko są zawsze oceniane indywidualnie; antykoncepcja nie zastępuje diagnostyki objawów.
- bardziej przewidywalne cykle podczas stosowania niektórych metod
- zmniejszenie obfitości krwawień
- łagodzenie bolesnych miesiączek
- ograniczenie wybranych objawów związanych z cyklem
- poprawa zmian trądzikowych u części pacjentek
- ograniczenie dolegliwości związanych z endometriozą u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentek
Zmiana dotychczasowej metody
Warto zgłosić się na konsultację, jeśli obecna metoda powoduje działania niepożądane, jest niewygodna albo nie odpowiada aktualnym potrzebom.
Nie przerywaj samodzielnie stosowania antykoncepcji bez ustalenia, od kiedy potrzebna jest dodatkowa ochrona przed ciążą. Sposób przejścia z jednej metody na inną zależy od obu metod i indywidualnej sytuacji.
- plamienia i nieregularne krwawienia
- bóle głowy lub inne nowe dolegliwości
- zmiany samopoczucia lub libido zauważone po rozpoczęciu stosowania metody
- trudności z regularnym przyjmowaniem tabletek
- planowana zmiana na metodę długoterminową
- bezpieczne przejście z jednej metody na inną
Kontrola podczas stosowania antykoncepcji
Zakres i terminy kontroli zależą od wybranej metody, stanu zdrowia i pojawiających się objawów. Podczas wizyty można ocenić tolerancję metody, ciśnienie tętnicze, charakter krwawień i ewentualne działania niepożądane.
W przypadku wkładki wewnątrzmacicznej oceniane jest położenie w badaniu USG.
Jak przygotować się do wizyty?
Poinformuj lekarza między innymi o migrenie z aurą, przebytych epizodach zakrzepicy, chorobach serca, nadciśnieniu, chorobach wątroby i nowotworach hormonozależnych.
- przygotuj listę przyjmowanych leków i suplementów
- zanotuj nazwy lub rodzaje wcześniej stosowanych metod
- przypomnij sobie datę ostatniej miesiączki
- zabierz wcześniejsze wyniki i dokumentację związaną z aktualnym problemem
- zastanów się, czego oczekujesz od wybranej metody
Kiedy zgłosić się pilnie?
Pilnej oceny wymagają poniższe objawy pojawiające się podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej. Przy nasilonej duszności, bólu w klatce piersiowej, utracie przytomności lub nowych objawach neurologicznych zadzwoń pod 112 albo zgłoś się do SOR.
- nagły ból i obrzęk jednej kończyny
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- nagłe zaburzenia widzenia lub mowy
- silny, nietypowy ból głowy
- nowe objawy neurologiczne
- bardzo obfite lub przedłużające się krwawienie
Cel konsultacji
Celem konsultacji jest świadomy wybór metody skutecznej, bezpiecznej w indywidualnej sytuacji i możliwie najlepiej dopasowanej do potrzeb pacjentki.
FAQ
Czy metodę można dobrać podczas pierwszej wizyty?
Często tak, ale czasem przed decyzją potrzebne są dodatkowe informacje, badanie albo wyjaśnienie niepokojących objawów. Zakres zależy od wybranej metody i sytuacji zdrowotnej.
Czy istnieje jedna najbezpieczniejsza metoda?
Nie ma metody najlepszej dla wszystkich. Bezpieczeństwo zależy między innymi od stanu zdrowia, czynników ryzyka, przyjmowanych leków, planów reprodukcyjnych i prawidłowego stosowania.
Czy antykoncepcja chroni przed infekcjami przenoszonymi drogą płciową?
Większość metod nie zapewnia takiej ochrony. Prezerwatywy są metodą, która jednocześnie zmniejsza ryzyko ciąży i zakażeń przenoszonych drogą płciową.
Źródła i materiały
Informacje na stronie mają charakter edukacyjny i nie zastępują indywidualnej konsultacji medycznej.
Weryfikacja medyczna: lek. Katarzyna Kasperowicz, .