Diagnostyka dolegliwości i chorób ginekologicznych

Jak przebiega konsultacja?

Wizyta rozpoczyna się od szczegółowej rozmowy dotyczącej zgłaszanych dolegliwości. W zależności od problemu konsultacja może obejmować badanie ginekologiczne, odpowiednio dobrane USG, pobranie cytologii, testu HPV albo materiału do badań mikrobiologicznych. Nie wszystkie badania są potrzebne podczas każdej wizyty.

• moment pojawienia się objawów
• ich nasilenie, częstotliwość i wpływ na codzienne funkcjonowanie
• związek dolegliwości z cyklem miesiączkowym
• data ostatniej miesiączki, regularność cykli i charakter krwawień
• przebyte ciąże, porody, poronienia i operacje
• stosowane leki, antykoncepcja i suplementy
• dotychczasowe leczenie i obserwowane efekty
• występowanie istotnych chorób w rodzinie

Bolesne i nieregularne miesiączki

Przyczyną dolegliwości mogą być między innymi zaburzenia owulacji, zespół policystycznych jajników, endometrioza, mięśniaki, polipy endometrium, choroby tarczycy albo inne zaburzenia hormonalne. Sama lista objawów nie pozwala wskazać rozpoznania.

W zależności od obrazu klinicznego lekarka może zaproponować odpowiednio dobrane badania laboratoryjne, USG lub dalszą diagnostykę.

• bardzo bolesne miesiączki
• obfite lub przedłużające się krwawienia
• nieregularne cykle
• rzadkie miesiączki lub ich brak
• plamienia przed miesiączką
• nasilone dolegliwości przedmiesiączkowe

Nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych

Nieprawidłowe krwawienia mogą być związane między innymi z zaburzeniami hormonalnymi, zmianami w obrębie szyjki macicy, polipami, mięśniakami, nieprawidłowościami endometrium lub stosowanymi lekami.

Zakres i pilność diagnostyki zależą od wieku pacjentki, możliwości ciąży, charakteru krwawienia, objawów towarzyszących i wyniku badania.

• krwawienia między miesiączkami
• krwawienia po współżyciu
• bardzo obfite miesiączki
• przedłużające się plamienia
• krwawienie po menopauzie
• krwawienie w ciąży

Infekcje intymne i choroby szyjki macicy

W razie potrzeby pobierany jest materiał do badania mikrobiologicznego. Postępowanie dobiera się na podstawie objawów, badania i wyników dodatkowych.

Nie każda zmiana wydzieliny oznacza ten sam rodzaj infekcji i nie każda wymaga antybiotyku lub leczenia przeciwgrzybiczego. Wielokrotne leczenie na własną rękę może opóźnić właściwe rozpoznanie.

• nieprawidłowe upławy
• świąd lub pieczenie
• zmiana zapachu wydzieliny
• ból podczas oddawania moczu
• nawracające dolegliwości intymne
• ból lub krwawienie po współżyciu
• nieprawidłowy wynik cytologii lub testu HPV

Nietrzymanie moczu i dolegliwości dna miednicy

W zależności od problemu dalsze postępowanie może obejmować między innymi zmianę nawyków, fizjoterapię uroginekologiczną, leczenie farmakologiczne, diagnostykę urodynamiczną, konsultację specjalistyczną lub leczenie zabiegowe. Zakres ustala się indywidualnie.

• nietrzymanie moczu podczas kaszlu, kichania lub wysiłku
• nagłe parcie na mocz
• częstomocz
• uczucie obniżania narządów miednicy
• trudności w opróżnianiu pęcherza
• dolegliwości po porodzie lub operacji

Bolesne współżycie i przewlekły ból miednicy

Ból podczas współżycia, przewlekły ból podbrzusza albo dolegliwości nasilające się podczas miesiączki nie powinny być bagatelizowane. Diagnostyka jest dostosowana do charakteru i lokalizacji bólu oraz objawów towarzyszących.

• endometrioza
• infekcje
• torbiele jajników
• zrosty pooperacyjne
• zwiększone napięcie mięśni dna miednicy
• suchość pochwy
• zmiany związane z menopauzą

Perimenopauza i menopauza

Podczas wizyty można omówić wpływ objawów na jakość życia oraz dostępne możliwości postępowania. Mogą one obejmować metody niefarmakologiczne, leczenie miejscowe albo hormonalną terapię menopauzalną po indywidualnej kwalifikacji i omówieniu korzyści oraz ryzyka.

• nieregularne miesiączki w okresie przejścia menopauzalnego
• uderzenia gorąca i nocne poty
• zaburzenia snu
• zmiany nastroju
• suchość pochwy
• ból podczas współżycia
• nawracające dolegliwości ze strony układu moczowego

Trudności z zajściem w ciążę i niepowodzenia ciążowe

Konsultacja może być pierwszym etapem diagnostyki pary bezskutecznie starającej się o ciążę albo pacjentki po niepowodzeniu ciążowym. Ocena płodności dotyczy obojga partnerów i przebiega etapami.

W zależności od sytuacji plan może obejmować ocenę owulacji, odpowiednio dobrane badania hormonalne, ocenę budowy narządów rodnych i drożności jajowodów, diagnostykę partnera lub konsultację w ośrodku leczenia niepłodności.

• regularność cyklu i prawdopodobieństwo owulacji
• budowa macicy i jajników
• dotychczasowe wyniki badań
• choroby przewlekłe i stosowane leki
• przebieg wcześniejszych ciąż
• czas trwania starań o ciążę

Jak przygotować się do wizyty?

Nie ma potrzeby wykonywania badań laboratoryjnych na własną rękę, jeżeli nie zostały wcześniej zalecone.

• zanotuj, od kiedy występują objawy
• określ, co je nasila lub łagodzi
• zapisz datę ostatniej miesiączki
• zabierz kalendarz cyklu, jeśli go prowadzisz
• przygotuj listę przyjmowanych leków i suplementów
• zabierz wcześniejsze wyniki, opisy USG i wypisy ze szpitala
• przypomnij sobie dotychczasowe leczenie i jego efekty

Cel konsultacji

Celem konsultacji jest poznanie możliwej przyczyny objawów i zaplanowanie postępowania dostosowanego do potrzeb pacjentki. Rozpoznanie nie zawsze jest możliwe podczas jednej wizyty.